Thát lát mà nấu đọt lang
Bữa nay “sang chảnh”, mạ tôi mua một bọc chả cá thát lát nấu canh đọt rau lang. Húp bát canh thát lát rau khoai trong vắt, lại nhớ về những kỷ niệm thơ ấu, khi cá thát lát còn… tràn đìa.

Canh chả cá thát lát rau lang trong vắt, mát lành

Trước sông sau biển, vì thế quê tôi lắm cá. Trê, tràu, diếc, ong… loài nào cũng có, nhưng làng tôi nhộn nhịp nhất vẫn là mùa tát bàu. Thuở ấy nhà nào cũng như nhà nào, sát nách chuồng heo hay trên giàn khói đều chễm chệ một cái oi to tướng, đôi khi là cặp nơm được đan khéo léo. Đó là “báu vật” đối với lũ trẻ chúng tôi. Vì sao ư? Vì chúng tôi rất thần tượng cha, chú, anh trong làng, những tay nơm cá cự phách.

Mùa đi nơm, ai nấy đều trang bị kỹ lưỡng oi, giỏ. Ba bốn giờ sáng, khi gà chưa kịp làm nhiệm vụ thì tiếng rủ nhau đã ơi ới từ đầu làng đến cuối làng. Vắt cơm bọc mo cau treo lủng lẳng, chai nước cũng lủng lẳng theo, các bậc cha, chú, những người có sức vóc kéo nhau đi nơm rần rần như trẩy hội.

Ba tôi cũng như mọi người, cũng oi giỏ như ai. Nhưng tiếc là tài bắt cá của ba tôi không được “ngọt”. Ấy mà đôi lúc trời thương, ông trút oi cũng có cá thát lát như ai. Mạ tôi mừng húm, nhà đông con, đứa nào đứa ấy còm nhom, có chút cá vô thì còn gì bằng. Nhất là loại cá thịt ngon như thát lát…

Cá thát lát kho ăn hơi khó, vì thân lép dẹp. Thế nhưng cá làm chả mà nấu canh thì ai ăn cũng tấm tắc. Thát lát hợp mướp đắng, đọt khoai lang. Mướp đắng theo mùa, chứ khoai lang thì góc vườn ai chẳng mọc vài ba cụm, đọt vót như mời chào.

Mạ tôi nấu canh đơn giản lắm. Khi nước sôi, bà cho chả cá vào, nêm nếm chút gia vị. Những đọt lang tươi ngon được lựa chọn kỹ, cá chín thì cho vào, đợi thêm chút xíu. Trước khi bắc xuống, mạ thêm chút nước mắm ruốc, tý ném tươi, nhúm tiêu xay, thế là xong nồi canh thơm lựng, nước trong vắt. Bà nói canh cá thát lát không nên quá cầu kỳ, vì phi hành tỏi, cho dầu mỡ quá nhiều sẽ át vị tươi ngon đặc trưng của loài cá “hương đồng gió nội”.

Chả cá thát lát giòn dai, mùi vị đậm đà. Từng cọng rau lang xanh ngắt, ăn vào mát lành vô cùng. Chớm thu mà trời vẫn còn oi ả, húp chút nước canh nghe dịu dàng cả ruột gan.

Bây giờ, làng tôi đã không còn như xưa. Sông, bàu bữa nay vắng hẳn bóng cá thát lát. Giàn khói, góc bếp vắng hẳn chiếc oi, chiếc nơm. Nhà nào may mắn, nhớ chút hương xưa, mùa nơm cũng chỉ dăm ba con cá trắm, cá rô phi. Cá thát lát trở thành đặc sản, muốn ăn phải ra chợ, có hẳn người xay, nêm nếm gia vị chứ không còn cảm giác vui sướng khi nơm được đôi ba con giữa bàu.

Một người anh trong làng của tôi, tuổi đã hơn bốn mươi, nhà cửa, xe hơi sang trọng. Thế mà về quê, gặp lại bà con, chẳng lúc nào anh quên hỏi về mùa nơm oi của cả làng. Những ngày khốn khó, tuổi thanh xuân với những bát canh chả cá thát lát rau lang mạ làm với anh là quãng thời gian đẹp nhất.

Cá thát lát hiện nay có nhiều trong ao nuôi, nhưng kỷ niệm đẹp khi mọi người yêu thương nhau, í ới gọi nhau đi nơm cá vẫn còn đó. Lâu lâu mạ tôi đi chợ, bà vẫn khấp khởi vui vì có bát canh thát lát đọt lang trong mâm cơm như để nhắc về một thời khốn khó mà đầm ấm mà yên vui.

Tin, ảnh: Mai Huế
Báo Thừa Thiên Huế Online
 Bản in]

Bài đọc nhiều nhất

  • Đi du lịch, ngoài việc ghé thăm các danh lam thắng cảnh đẹp thì thưởng thức ẩm thực cũng là một thú vui không thể không nói tới. Nhiều người cho rằng món ăn cũng chính là văn hóa, thưởng thức món ăn chính là đang trải nghiệm văn hóa của vùng đất mà mình đến. Chính vì vậy, đừng bỏ lỡ cơ hội này khi các bạn đến một nơi nào đó.
  • Nhằm giảm gánh nặng đầu tư từ nguồn ngân sách Trung ương, tăng cường nguồn đầu tư ngân sách địa phương từ việc phát huy giá trị di tích phục vụ cho sự nghiệp bảo tồn, trùng tu và tôn tạo,... các công trình kiến trúc thuộc quần thể di tích cố đô Huế, từ ngày 01/01/2020, Thừa Thiên Huế áp dụng mức điều chỉnh phí tham quan Quần thể di tích Cố đô Huế.
  • Du khách đến Huế thường phân vân không biết ghé quán bún nào, quán bánh nào, ở đâu hay ngay cả người dân Huế, chợt thèm món bánh canh, bún chay,... cũng không nhớ địa chỉ nào đặc biệt. Khám phá Huế xin gửi đến quý độc giả một số địa chỉ đỏ đã thu hút rất đông thực khách và có tiếng ở Huế.
  • Hơn 10 năm tạo dựng thương hiệu từ việc chắt lọc những nét tinh túy trong văn hóa ẩm thực xứ Huế nói riêng, Việt Nam nói chung, nhà hàng Cơm niêu Lửa Việt (39 Nguyễn Thái Học, Tp. Huế) đã in đậm vào lòng không biết bao nhiêu du khách trong và ngoài nước một nét đẹp truyền thống đậm chất phương Đông độc đáo: cơm niêu.
  • Trong rất nhiều các món ăn đặc sản Huế như Bánh bèo, Bún hến, bánh canh, có một thứ không thể thiếu đó là tóp mỡ. Tóp mỡ vừa là nguyên liệu tạo nên sự hoàn hảo, vừa là chất xúc tác gợi lên nhiều dư vị cho những ai đã một lần nếm thử…
  • Huế là một thiên đường của các món bún. Gọi là thiên đường cũng không ngoa vì nơi đây sở hữu rất nhiều các loại bún, và mỗi loại lại có một cách chế biến, thưởng thức riêng mà nếu không phải là một người “Huế rặt”, bạn cũng sẽ khó mà nhớ nổi trước những công thức cầu kỳ cũng như thể hiện cốt cách của con người nơi đây: cẩn thận, tỉ mỉ nhưng rất phóng khoáng.
Về đầu trang