Vẻ đẹp phụ nữ trong tranh họa sĩ Tôn Thất Đào
Sinh thời, họa sĩ Tôn Thất Đào say mê sáng tác nhiều bức tranh với đủ các thể loại chất liệu như sơn mài, sơn dầu, lụa. Khi nghiên cứu về hội họa của ông, hình tượng xuyên suốt và chiếm trọng tâm là người phụ nữ.
Bình phong (lụa)
Bình phong (lụa)

Họa sĩ Tôn Thất Đào sinh năm 1910 tại làng Phú Cát, Huế trong một gia đình quý tộc lâu đời, mất năm 1979 tại Gia Hội, TP. Huế. Ông là họa sĩ được đào tạo bài bản tại Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa VIII, cùng thời với danh họa Lương Xuân Nhị. Sau khi tốt nghiệp, ông quay trở về quê hương và sau này ông được giao trọng trách đảm nhận chức vụ Hiệu trưởng của Trường Quốc gia cao đẳng Mỹ thuật Huế khi trường mới thành lập (tiền thân của Trường đại học Nghệ thuật ngày nay). Trong suốt cuộc đời, ông đã có nhiều cống hiến to lớn đối với nền mỹ thuật Huế.


Thiếu nữ trong vườn (sơn mài)

Sinh thời, họa sĩ Tôn Thất Đào say mê sáng tác nhiều bức tranh với đủ các thể loại chất liệu như sơn mài, sơn dầu, lụa. Khi nghiên cứu về hội họa của ông, hình tượng xuyên suốt và chiếm trọng tâm là người phụ nữ. Như trong bức tranh lụa Chân dung thiếu nữ (hình 1), ông vẽ một cô gái mang vẻ đẹp kiêu sa, đài các. Cô ngồi nghiêng với đường cong đầy duyên dáng trong tà áo dài màu vàng nhạt. Khuôn mặt hướng về phía người xem với những đường nét thanh tú: đôi lông mày lá liễu, mũi cao dọc dừa, đôi mắt ẩn chứa một chút buồn. Phía sau nhân vật là rèm, mành tre che nắng, và một bình hoa sen trắng. Hình tượng hoa sen trắng vốn là biểu tượng cho sự thanh cao, đồng thời mang đậm tâm hồn Việt như một sự so sánh ngầm với cô gái ngồi cạnh. Bức tranh mang đậm tinh thần phương Đông. Hòa sắc được họa sĩ sử dụng với hai màu chủ yếu là lam và vàng, đặt cạnh nhau vừa tạo ra sự tương phản nóng lạnh nhưng đồng thời với gam màu nhẹ nhàng vẫn tạo nên sự tinh tế, rung động cho người xem.


Chân dung thiếu nữ (lụa)

Với Thiếu nữ trong vườn (hình 2) bằng chất liệu sơn mài, Họa sĩ Tôn Thất Đào thể hiện một đôi bạn ở trong vườn đang cùng nhau đọc sách. Hai cô gái đều ăn vận áo dài, đầu đội mấn với tư thế khác nhau tạo nên sự sinh động cho tác phẩm.

Sang bức Bình Phong (hình 3), đây là một bức lụa vẽ về chủ đề sinh hoạt tập thể với đông đảo số lượng các nhân vật. Trong bức tranh này, sự xuất hiện của phái nam khá ít ỏi và mờ nhạt. Sự có mặt của họ được biểu thị là cụ già đang ngồi bên hòn non bộ ở góc dưới phía phải tranh, một chàng trai đang ngồi đàn ngay sát bình phong, một bé trai đang ngồi xoay lưng với người xem ở tiền cảnh, và bóng bé trai trên con đường ở phía đằng xa, còn lại là hình ảnh áp đảo của các thiếu nữ và các bé gái. Các cô mang trên mình những tà áo dài đẹp, được họa sĩ chia làm nhiều nhóm, tạo nên một đường lượn cao thấp nhịp nhàng uyển chuyển, trong đó nhóm chính tập trung ở bức bình phong. Họ đang thủ thỉ chuyện trò, soi gương chải tóc hay thêu thùa khâu vá trong tiếng nhạc. Những hoạt động này đều mang sự nữ tính, gợi tới sự đầm ấm, bình an. Bên cạnh đó, thiên nhiên được diễn tả trong tranh rất tươi đẹp: cây cối xanh tươi, kết hợp cả những chú chim bồ câu (biểu tượng của hòa bình) đã tạo ra cảm giác an yên.

Xem bức Bình Phong, ta có cảm tưởng như toàn bộ bức tranh là một khu vườn của niềm vui, hân hoan và hạnh phúc, mà trong đó những người phụ nữ là những bông hoa tươi tắn và rực rỡ nhất mà tạo hóa đã ban tặng.  

Ngoài các bức kể trên, còn một loạt các bức tranh khác cũng khai thác về vẻ đẹp người phụ nữ với nhiều khía cạnh đa dạng của tác giả, có thể kể đến như: Ca Huế, Sen trắng, Ngự Bình, Đàn thập lục, Ba thiếu nữ, Chị em… Xem tranh của họa sĩ Tôn Thất Đào, ta thấy người phụ nữ trong tranh ông hiện lên với một vẻ đẹp dịu dàng, nữ tính nhưng cũng rất kiêu sa và đậm khí chất. Những tác phẩm này đã bộc lộ tư tưởng, tình cảm của người sáng tạo, đó là thái độ nâng niu, trân trọng, đồng thời là lời ngợi ca đối với vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam.

Bài, ảnh: Hồng Hà
Báo Thừa Thiên Huế
 Bản in]

Bài đọc nhiều nhất

  • Một đêm ca Huế trên sông Hương giữa tiếng sóng nước ru vỗ vào mạn thuyền rồi lan xa, lan xa... Trăng càng về đêm càng vằng vặc giữa thinh không tĩnh mịch... Giọng hát, tiếng đàn đã thực sự ru tâm hồn ta vào một miền ký ức sâu thẳm nhuộm tím lòng người mà không sao quên được đó, Huế ơi!
  • Huế là quà tặng của thiên nhiên dành cho Tổ quốc nhiều danh lam thắng cảnh tuyệt diệu. Riêng với người dân miền Trung đêm ngày vật lộn với thiên tai khắc nghiệt để sinh tồn và phát triển, Huế là một sự đền bồi cho những thiệt thòi họ gánh chịu, như gia đình nghèo mà may mắn sinh được con gái đẹp vậy. Nhà thơ nào đến Huế lại không có thơ viết về Huế để trả ơn mảnh đất đã khơi nguồn thi hứng cho mình.
  • Cách đây hơn 45 năm hai nhạc sĩ Trần Văn Khê và Nguyễn Hữu Ba đã tổ chức ghi âm nhạc cung đình Việt Nam giới thiệu với thế giới... Ngày 31/1/2004, GS.TS nhạc sỹ Trần Văn Khê sau khi nghe Nhã nhạc Huế vang lên ở Paris, ông vẫn còn nguyên cảm xúc...
  • Có người nói rằng nếu chưa nghe ca Huế trên sông Hương thì xem như chưa một lần đến Huế. Còn gì thú vị bằng buông thuyền trên dòng sông Hương thơ mộng để thả hồn vào những điệu hò mênh mang, những câu hát Nam ai, Nam bình sâu lắng...
  • Rồng là một con vật huyền thoại, đứng đầu tứ linh (long - lân - quy - phụng) Theo sách Thuyết văn giải tự trong 389 loài bò sát có vảy thì rồng là loài đứng đầu và có sức mạnh vô song.
  • Năm 1826, vua Minh Mạng cho xây dựng một nhà hát tuồng (tức hát bội) của quốc gia ngay trong khuôn viên Đại Nội Huế, gọi là Duyệt Thị Đường, ngày nay là nơi diễn ra các chương trình nghệ thuật Nhã nhạc cung đình Huế.
Về đầu trang