Huyền Trân công chúa và cuộc hôn nhân ngoại giao
Huyền Trân công chúa, nàng công chúa xinh đẹp của vua Trần Nhân Tông, người đã được gả cho vua Chiêm - Chế Mân. Đây là cuộc hôn nhân mang ý nghĩa lịch sử của hai dân tộc Việt - Chiêm.

Biểu diễn nghệ thuật tại Đền Huyền Trân Công chúa

Hứa gả con trong chuyến thăm đặc biệt

Vua Trần Nhân Tông có 3 người con là Trần Thuyên (Vua Trần Anh Tông), Trần Quốc Chẩn (Huệ Võ Vương) và công chúa Trần Huyền Trân. Công chúa Huyền Trân sinh khoảng năm 1285, lớn lên nổi tiếng là người đẹp của Kinh thành Thăng Long. Tương truyền rằng lúc Chiêm Vương Chế Mân thời còn là Thái tử đã từng sang thăm cũng như du học tại Thăng Long nghe tiếng và vẫn hằng để ý đến nàng công chúa "cành vàng lá ngọc" của nhà Trần này.

Và lúc bấy giờ, nàng công chúa duyên sắc thanh xuân Huyền Trân cũng đã có mối tình đầu với chàng võ tướng tài ba là Đỗ Khắc Chung, người sau này đã được vua Trần ban cho quốc tính là Trần Khắc Chung. Tuy thế, cuộc tình duyên giữa đôi trai tài gái sắc không thể tránh khỏi tan vỡ. Đó là vào năm 1293, vua Trần Nhân Tông nhường ngôi cho con trưởng Anh Tông rồi lên tu ở núi Yên Tử. Đến năm Tân Sửu (1301), nhân có phái bộ Chiêm Thành sang giao hảo, Thượng hoàng Trần Nhân Tông được mời du ngoạn nước Chiêm. Thượng hoàng Trần Nhân Tông thuận theo chân phái đoàn sang Chiêm quốc sống trong cung điện Chiêm Vương Chế Mân (Jaya Sinharcarman III tức Po Đevada Sver) và đi tham quan nhiều nơi trên đất Chiêm Thành tươi đẹp.

Chuyến đi kéo dài 6 tháng (từ tháng 3 đến tháng 8 năm Tân Sửu - 1301). Đây là một cuộc viếng thăm ngoại giao đặc biệt, người cầm đầu bề ngoài là một đại sư nhưng thực sự vẫn là Thái Thượng hoàng của quốc gia Đại Việt. Chính trong cuộc viếng thăm này, Ngài đã hứa gả con gái yêu là Huyền Trân Công chúa cho vua Chiêm mặc dù khi đó Chế Mân đã có chính thất là Hoàng hậu Tapasi, người Giava. Mục đích của Thái Thượng hoàng là nhằm thắt chặt hơn nữa mối quan hệ Đại Việt - Chiêm Thành, một quan hệ láng giềng giữ vai trò trọng yếu trong bố phòng lực lượng tự vệ để đấu tranh chống họa xâm lăng của Nguyên - Mông.

Sự ra đời của đất Thuận Hóa

Năm 1305, vua Chiêm sai sứ bộ hơn một trăm người do Chế Đô Đài cầm đầu, đem nhiều báu vật gồm nhiều vàng bạc, hương liệu quý làm lễ vật cầu hôn. Nhưng triều Trần không nhất trí. Duy chỉ có Văn Túc Vương, Trần Đạo Tái trong hàng quý tộc và Nhập nội hành khiển Trần Khắc Chung trong hàng ngũ sĩ phu hiểu được ý Thượng hoàng và đã thuyết phục mọi người, cho là việc tốt đẹp nên làm. Năm 1306, vua Trần Anh Tông gả công chúa Huyền Trân cho vua Chiêm Chế Mân và Chiêm Thành đem hai châu Ô, châu Lý làm lễ dẫn cưới.

Huyền Trân về làm dâu Chiêm Thành thì dân hai châu Hoan, Ái (Thanh Hoá, Nghệ An) cũng rầm rộ kéo nhau vào tiếp nhận hai châu Ô, châu Lý. Châu Ô đổi thành châu Thuận, châu Lý đổi thành châu Hoá, nhân dân thường gọi chung là Thuận - Hóa. Nhà Trần còn cử một trọng thần là tham tri chính sự Đoàn Nhữ Hài, người đã từng cùng đi Chiêm Thành với Thượng hoàng Trần Nhân Tông về tận nơi phủ dụ, ban hành chính sách bổ dụng người Chiêm làm quan, cấp ruộng đất tha tô thuế trong 3 năm.

Đất Thuận Hoá ra đời trong sự hội nhập vào lãnh thổ Đại Việt không bằng chiến tranh xâm lấn mà là sản phẩm của quan hệ đồng minh, của sự hoà hiếu và của một cuộc hôn nhân Việt - Chiêm mang ý nghĩa lịch sử của hai dân tộc.

Trần Hồng Đức
Báo điện tử Kiến thức
 Bản in]

Bài đọc nhiều nhất

  • Được tổ chức vào những năm lẻ, Festival nghề truyền thống Huế là dịp để các nghệ nhân đem hết tài năng, trí tuệ và tinh hoa của nghề, tạo nên những sản phẩm độc đáo để giới thiệu với công chúng và du khách gần xa. Cho đến thời điểm này, Festival nghề truyền thống đã từng bước góp phần thúc đẩy mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các nghề, làng nghề truyền thống của Huế nói riêng và của Việt Nam nói chung.
  • Một trong những ngày lễ lớn và quan trọng nhất của hệ phái Phật giáo Nam tông (Phật giáo Tiểu thừa) là Đại lễ dâng Y Kathina. Trong những ngày này, tại Thừa Thiên Huế - một trong những cái nôi của Phật giáo, hàng ngàn Phật tử đã hội tụ về đây để tham gia đại lễ lớn nhất trong năm.
  • Chương trình trình diễn áo dài Festival Huế 2018 với chủ đề “Huế vàng son” diễn ra vào tối 1/5 tại sân khấu Bia Quốc Học đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng người dân và du khách bởi sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật áo dài, múa và hiệu ứng âm thanh, ánh sáng cùng âm nhạc
  • Lễ nghi và yến tiệc người xưa đặt ra thể hiện tính chất trang nghiêm, long trọng vừa để mừng một dịp tiết lễ hay một sự kiện trọng đại nào đó, vừa để ban thưởng cho những hoàng thân quốc thích hay các quan có công giúp triều đình phong kiến trong việc “bình hồ, trị quốc”.
  • Những công trình kiến trúc văn hóa, những lễ hội truyền thống dân gian phải đáng được lưu tâm phục hồi nhiều hơn nữa để trả lại bộ mặt văn hóa đích thực cho cộng đồng làng xã Việt Nam.
  • Vu lan không phải là ngày lễ riêng của Huế, nhưng Vu lan là nét riêng không thể nào lẫn lộn, là dịp mà tính cách và tâm hồn Huế được bộc lộ một cách rõ rệt nhất.
Về đầu trang