Cuộc biểu dương của các làng nghề
Festival nghề truyền thống Huế 2009 diễn ra từ ngày 12 đến 14/6 chọn 3 nghề chính là gốm sứ, sơn mài và pháp lam với mục đích tiếp tục củng cố và thúc đẩy sự phát triển các làng nghề. Festival nghề năm nay là cuộc hội tụ đông đảo các làng nghề cũng như sản phẩm nghề từ xưa tới nay, không gian tôn vinh trải dài cả hai bờ sông Hương.
Thao diễn nghề làm gốm Bát Tràng - Hà Nội
Thao diễn nghề làm gốm Bát Tràng - Hà Nội

Phô diễn tuyệt tác của người xưa

Festival nghề truyền thống năm 2009 với mục tiêu đẩy mạnh giới thiệu quảng bá các nghề truyền thống của tỉnh Thừa Thiên - Huế và nhiều địa phương khác trong cả nước, nhằm phát huy tiềm năng, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế. Mở đầu cho các hoạt động chính Festival nghề là chương trình khai mạc "Không gian tôn vinh các nghệ nhân và làng nghề" vào sáng 12/6, đây là hoạt động chính mở đầu cho các hoạt động trong Festival nghề truyền thống Huế 2009.

Nơi đây nghệ nhân và các làng nghề được tôn vinh trong một không gian đậm chất dân gian với hệ thống 12 nhà rường Huế trưng bày sản phẩm.

Đây là cuộc gặp gỡ của các nghệ nhân từ các làng nghề với sự tham gia của 15 làng nghề với hơn 150 nghệ nhân cả nước, phô diễn tuyệt tác của người xưa với các hoạt động giao lưu, thao diễn, sản xuất nghề.

Cùng với các nghệ nhân gốm đến từ làng cổ Phước Tích nổi tiếng của Thừa Thiên - Huế, Festival nghề còn có sự tham gia của các làng gốm nổi tiếng trong cả nước như: Bát Tràng, gốm Nhung (Hà Nội), Chu Đậu (Hải Dương), Phù Lãng (Bắc Ninh), Hương Canh (Vĩnh Phúc), Bàu Trúc (Ninh Thuận), Xóm Gọ, Bình Đúc (Bình Thuận)...

Với nghề sơn mài, Ban tổ chức cũng đã mời các họa sỹ tên tuổi, nghệ nhân của các cơ sở sản xuất sơn mài tiêu biểu ở Huế, Hà Nội, TP HCM, Bình Dương tham gia.

Riêng nghề pháp lam đang được khôi phục cùng với công tác trùng tu hệ thống di tích cố đô Huế, do đó Festival chuyên đề lần này chủ yếu sẽ là cuộc biểu diễn tài năng, trưng bày sản phẩm của các nghệ nhân pháp lam Huế, cũng như giới thiệu nghệ thuật pháp lam độc đáo và đầy sáng tạo đang được phục hồi.

Bên cạnh tôn vinh nghệ nhân và các làng nghề, lễ hội sẽ giới thiệu nhiều cổ vật quý hiếm cả nước qua nhiều niên đại. Cổ vật được trưng bày, giới thiệu bằng nhiều chương trình sinh động như "Dặm dài đất nước qua cổ vật", với 500 hiện vật quý hiếm từ thời Lý - Trần đến Lê - Nguyễn của hơn 30 nhà sưu tập trong nước.

Bên cạnh đó là các bộ sưu tập đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn, mỹ nghệ pháp lam thời Nguyễn, cổ vật cung đình, gốm sứ của Gilles Fromonteil (đến từ vùng Poitou Charantes-Pháp).

Đặc biệt, bộ sưu tập "Dòng sông kể chuyện", với gần 1 nghìn hiện vật quý hiếm có niên đại cách đây hàng nghìn năm, là khám phá thú vị cùng những lưu giữ thầm lặng cổ vật được tìm thấy dưới lòng sông Hương, sông Đồng Nai và nhiều con sông khác của nhà nghiên cứu Hồ Tấn Phan (Huế) và Bảo tàng Lịch sử TP HCM đã nhiều năm dày công nghiên cứu và sưu tập.

Tọa đàm thực tiễn "Nghề và làng nghề thủ công truyền thống, tiềm năng và định hướng phát triển"; chương trình ca múa nhạc "Lời ru dòng sông", "Lễ rước tôn vinh nghề" và lễ tế tổ bách nghệ cùng các chương trình nghệ thuật và văn hóa cộng đồng hấp dẫn... Với nhiều chương trình đặc sắc, nhiều hoạt động phong phú, Festival Nghề truyền thống năm 2009 là cuộc biểu dương sinh động của trí tuệ và tài năng của những bàn tay vàng các làng nghề thủ công truyền thống trên cả nước tại vùng đất di sản Huế.

Các nghề không có làng nghề

Festival nghề truyền thống Huế 2009 tôn vinh 3 nghề: gốm, pháp lam, sơn mài. Trong đó pháp lam và sơn mài được xem là nghề không có làng nghề, nó chỉ là những nghề có ít người theo đuổi và hiện nay nó chỉ được nghiên cứu, sản xuất và bán sản phẩm một cách đơn lẻ.

Ví như pháp lam là những tác phẩm mỹ thuật hay các chi tiết trang trí trong kiến trúc Huế, cốt làm bằng đồng đỏ, bên ngoài phủ các lớp men nhiều màu tạo nên các họa tiết rực rỡ màu sắc.

Pháp lam du nhập vào nước ta vào năm Minh Mạng thứ 8 (1827) và đã thất truyền gần 200 năm, nghề này chỉ được nghiên cứu khôi phục cách đây 10 năm, hiện chỉ có 3 người nghiên cứu và sản xuất là: TS Nguyễn Nhân Đức (Đại học Y Dược Huế); Trần Đình Hiệp (Công ty Xây lắp Huế); Đỗ Hữu Triết (Trung tâm BTDTCĐ Huế).  Trong lúc đó, nghề gốm ở Thừa Thiên - Huế chỉ duy nhất có một làng gốm Phước Tích (xã Phong Hoà, huyện Phong Điền) - làng nghề đã mai một gần 20 năm nay.

Gần đây gốm Phước Tích được quan tâm khôi phục, tuy nhiên các sản phẩm làm ra chỉ mới  phục vụ cho việc trưng bày.

Là chủ nhân của Festival nghề 2009, nhưng không có lực lượng làng nghề hùng hậu việc thao diễn và trưng bày sản phẩm, các làng nghề ở Huế tỏ ra "lép vế" so với các tỉnh bạn. Festival nghề truyền thống do TP Huế tổ chức là một sự kiện lễ hội - văn hoá, thông qua các hoạt động kích thích phát triển nghề và làng nghề truyền thống.

Vậy nhưng xem ra việc chọn nghề để tôn vinh cho phù hợp vẫn còn quá khó khăn đối với "chủ nhân" của lễ hội này

CAND online
 Bản in]

Bài đọc nhiều nhất

  • Được tổ chức vào những năm lẻ, Festival nghề truyền thống Huế là dịp để các nghệ nhân đem hết tài năng, trí tuệ và tinh hoa của nghề, tạo nên những sản phẩm độc đáo để giới thiệu với công chúng và du khách gần xa. Cho đến thời điểm này, Festival nghề truyền thống đã từng bước góp phần thúc đẩy mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các nghề, làng nghề truyền thống của Huế nói riêng và của Việt Nam nói chung.
  • Một trong những ngày lễ lớn và quan trọng nhất của hệ phái Phật giáo Nam tông (Phật giáo Tiểu thừa) là Đại lễ dâng Y Kathina. Trong những ngày này, tại Thừa Thiên Huế - một trong những cái nôi của Phật giáo, hàng ngàn Phật tử đã hội tụ về đây để tham gia đại lễ lớn nhất trong năm.
  • Lễ nghi và yến tiệc người xưa đặt ra thể hiện tính chất trang nghiêm, long trọng vừa để mừng một dịp tiết lễ hay một sự kiện trọng đại nào đó, vừa để ban thưởng cho những hoàng thân quốc thích hay các quan có công giúp triều đình phong kiến trong việc “bình hồ, trị quốc”.
  • Chương trình trình diễn áo dài Festival Huế 2018 với chủ đề “Huế vàng son” diễn ra vào tối 1/5 tại sân khấu Bia Quốc Học đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng người dân và du khách bởi sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật áo dài, múa và hiệu ứng âm thanh, ánh sáng cùng âm nhạc
  • Vu lan không phải là ngày lễ riêng của Huế, nhưng Vu lan là nét riêng không thể nào lẫn lộn, là dịp mà tính cách và tâm hồn Huế được bộc lộ một cách rõ rệt nhất.
  • Những công trình kiến trúc văn hóa, những lễ hội truyền thống dân gian phải đáng được lưu tâm phục hồi nhiều hơn nữa để trả lại bộ mặt văn hóa đích thực cho cộng đồng làng xã Việt Nam.
Về đầu trang