Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Musée Khải Định – Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (24/8/1923 – 24/8/2023), sáng ngày 24/8, tại Nhà hát Duyệt Thị Đường - Đại Nội Huế, Lễ Kỷ niệm 100 năm Musée Khải Định – Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (1923 – 2023) đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của ông Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương; đại diện Lãnh đạo tỉnh, nguyên lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế; Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế qua các thời kỳ; các đại biểu là đại diện lãnh đạo Cục Di sản Văn hoá, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Hội Di sản Văn hoá Việt Nam, Viện Viễn đông Bác cổ Pháp tại Việt Nam..., các đơn vị phối hợp, các bảo tàng công lập và tư nhân trên địa bàn tỉnh, các nhà nghiên cứu, các nhà sưu tầm cổ vật, các đối tác của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.
Toàn cảnh chương trình
Ngày 17/8/1923, hoàng đế Khải Định đã ban hành chỉ dụ cho phép thành lập ở kinh đô Huế một bảo tàng, lấy tên là Musée Khải Định. Trong chỉ dụ, hoàng đế Khải Định ghi rõ: “Tài năng của một dân tộc đều được thể hiện bằng những sản phẩm mỹ thuật, chúng là sự phản ánh đời sống xã hội, lễ nghi chính trị của dân tộc đó và là hình ảnh linh hồn của dân tộc đó”. Đây là dấu mốc cho sự ra đời của Musée Khải Định, một trong những bảo tàng được thành lập sớm nhất tại Việt Nam.
Trải qua biến thiên của lịch sử, Bảo tàng đã nhiều lần thay đổi tên gọi: Tháng 8/1945, vua Bảo Đại thoái vị, Bảo tàng Khải Định trực thuộc sự quản lý điều hành của Ủy ban Hành chính Trung Bộ. Đầu năm 1947, thực dân Pháp tái chiếm thành phố Huế, Bảo tàng Khải Định được đổi tên thành Tàng Cổ Viện và trực thuộc sự quản lý của Viện Văn hóa Trung Việt; từ năm 1958, đổi tên thành Viện Bảo tàng Huế; từ năm 1979 đổi tên thành Bảo tàng Cổ vật Huế; từ năm 1995 đổi tên thành Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế và từ năm 2007 đến nay đổi tên thành Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, trực thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
Ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế phát biểu tại chương trình
Phát biểu tại Lễ Kỷ niệm, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế nhấn mạnh vai trò của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế là một bộ phận mật thiết của quần thể di tích Huế, là một thiết chế đặc biệt có ý nghĩa trong tiến trình lịch sử của vùng đất Huế.
“Trong 143 năm tồn tại, triều Nguyễn đã để lại trên vùng đất Huế hệ thống thành quách, cung điện, đền đài, lăng tẩm, cùng với đó là hệ thống cổ vật phản ánh đầy đủ các mặt của đời sống cung đình thời Nguyễn. Hiện nay, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế là nơi lưu giữ, bảo quản và trưng bày hơn 11.000 hiện vật, trong đó có 08 hiện vật/bộ hiện vật với 33 hiện vật đơn lẻ đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia. Phần trưng bày chính của Bảo tàng được tổ chức tại điện Long An đem đến cho du khách một cái nhìn tổng quan về đời sống của hoàng gia triều Nguyễn” – Ông Hoàng Việt Trung cho biết thêm.
Ông Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương phát biểu tại chương trình
Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế có nhiệm vụ chính là tổ chức các hoạt động của một bảo tàng như sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày hiện vật ở toà nhà trưng bày chính – điện Long An; tổ chức trưng bày tái hiện không gian nguyên thuỷ của các công trình kiến trúc tại các điểm di tích thuộc Quần thể di tích Huế gồm Đại Nội, các lăng tẩm. Ngoài ra, Bảo tàng còn tổ chức các cuộc trưng bày, triển lãm trong và ngoài nước nhằm quảng bá hình ảnh khu di sản Huế, hoạt động thuyết minh, giáo dục di sản cho học sinh, sinh viên trên địa bàn…
Trong công tác nghiên cứu khoa học tại Bảo tàng cũng được chú trọng, kể từ năm 1997 đến nay đã xuất bản hàng chục công trình nghiên cứu có giá trị; công tác sưu tầm hiện vật còn khó khăn do đặc thù của loại hình bảo tàng là sưu tầm những hiện vật quý, thuộc cung đình nhà Nguyễn, có giá trị kinh tế cao nhưng trong những năm qua, Bảo tàng đã nhận được sự quan tâm của nhiều tổ chức cá nhân, qua đó đã tiếp nhận hàng trăm hiện vật có giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày.
Du khách khi đến với quần thể di tích Huế, ngoài tham quan các công trình kiến trúc, còn tìm hiểu thêm về đời sống cung đình thời Nguyễn thông qua phần trưng bày hiện vật ở nội, ngoại thất các cung điện do Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế thực hiện.
Để phát huy giá trị của hiện vật, đồng thời giới thiệu đến với công chúng những hiện vật không có điều kiện trưng bày, ông Hoàng Việt Trung đề nghị Bảo tàng cần tăng cường công tác ứng dụng công nghệ trong trưng bày, tăng trải nghiệm, tương tác cho du khách; Phối hợp tốt với các phòng ban đơn vị trong và ngoài Trung tâm làm tốt công tác giáo dục di sản cho học sinh, sinh viên trên địa bàn; Tăng cường công tác phối hợp với các bảo tàng trong và ngoài nước, các bảo tàng tư nhân, các nhà sưu tập tư nhân trong việc tổ chức các cuộc triển lãm, giới thiệu hiện vật đến với công chúng, sưu tầm tài liệu phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày; tăng cường công tác đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ bảo tàng, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, trưng bày triển lãm và bảo quản hiện vật… tại Bảo tàng.
Cổ vật được gia đình hậu duệ vua Hàm Nghi tặng cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế nhân dịp Kỷ niệm 100 năm ngày thành lập
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Musée Khải Định – Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, có nhiều cá nhân hiến tặng tài liệu, cổ vật cho bảo tàng. Đặc biệt, có ông Đặng Văn Luyện (đại diện cho gia đình hậu duệ của vua Hàm Nghi) trao tặng cổ vật là 01 đôi đũa làm bằng chất liệu xương hà mã, được đức Hoàng Thái hậu Từ Dụ trao cho vua Hàm Nghi để sử dụng trong thời gian kháng chiến cũng như đã theo Nhà vua trong suốt thời gian bị lưu đày ở Algérie.
Cũng trong khuôn khổ chương trình Lễ Kỷ niệm, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế và các tập thể, cá nhân đã được vinh danh về thành tích đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá Cố đô Huế.
Các tập thể, cá nhân nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế về thành tích đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá Cố đô Huế.
Các cá nhân nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế về những đóng góp cho sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá Cố đô Huế và có thành tích trong công tác đảm bảo an ninh văn hoá
Đại diện các tổ chức và cá nhân đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng và phát triển đơn vị giai đoạn 2018 – 2023.
Trao tặng Giấy khen của Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vinh danh các tổ chức, cá nhân đã hiến tặng cổ vật cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, góp phần bảo tồn di sản văn hoá Huế.
Trong khuôn khổ các hoạt động Kỷ niệm 100 năm Musée Khải Định – Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (1923 – 2023), cùng ngày còn có Triển lãm cổ vật với chủ đề "Từ Musée Khải Định đến Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế" vào lúc 16h00 được tổ chức tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (03 Lê Trực, Tp. Huế).