Sáng 23/5, tại Silk Path Grand Huế Hotel, UBND thành phố Huế phối hợp cùng WWF-Việt Nam tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Huế – Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam” (TVA) giai đoạn 2021–2026 với sự quan tâm tham dự của đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND Thành phố Huế, WWF Việt Nam cùng các sở ban ngành liên quan, các doanh nghiệp, trường học, các nhóm tư vấn dự án cùng các tổ chức có liên quan.
Dự án TVA được triển khai từ năm 2021 với sự tài trợ của Nhân dân Na Uy thông qua WWF-Na Uy và WWF-Việt Nam, do UBND thành phố Huế tiếp nhận thực hiện. Mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ các dòng sông, hệ sinh thái đất ngập nước và vùng ven biển khỏi ô nhiễm rác thải nhựa; hướng tới xây dựng Huế trở thành đô thị giảm nhựa tiêu biểu của miền Trung Việt Nam.
Năm 2021, nghiên cứu của WWF-Việt Nam cho thấy mỗi ngày Huế phát sinh hơn 400 tấn rác thải sinh hoạt, trong đó có trên 60 tấn rác thải nhựa. Việc phân loại rác tại nguồn khi đó chưa được triển khai đồng bộ, gây áp lực lớn lên hệ thống thu gom, xử lý và môi trường tự nhiên. Từ thực trạng đó, Huế đã chính thức tham gia Chương trình Đô thị Giảm Nhựa của WWF Quốc tế vào ngày 11/11/2021, bắt đầu hành trình chuyển đổi bằng hàng loạt giải pháp đồng bộ từ chính sách, hạ tầng đến thay đổi hành vi cộng đồng.
Ông Hoàng Hải Minh, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Huế phát biểu khai mạc chương trình
Những chuyển biến rõ nét từ cộng đồng đến đô thị
Sau 5 năm triển khai, Dự án TVA đã tạo nên nhiều kết quả nổi bật trong công tác quản lý chất thải rắn và giảm ô nhiễm nhựa tại thành phố Huế. Nổi bật nhất là việc góp phần giảm 933,6 tấn rác thải nhựa thất thoát ra môi trường tự nhiên; đồng thời triển khai chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên 100% địa bàn thành phố Huế. Đây được xem là bước chuyển lớn trong hình thành thói quen phân loại rác trong cộng đồng.
Dự án cũng hỗ trợ nhiều trang thiết bị và hạ tầng phục vụ thu gom, vận chuyển chất thải như xe cuốn ép rác, thùng lưu chứa, giải pháp thu gom sau phân loại… với tổng kinh phí tài trợ hiện vật hơn 26 tỷ đồng. Thông qua các hoạt động can thiệp, hơn 750 tấn rác hữu cơ đã được thu gom để làm phân compost; hơn 4.401 tấn chất thải được thu gom tại các lưu vực nước, trong đó có gần 823 tấn rác thải nhựa.
Không dừng lại ở hạ tầng kỹ thuật, dự án còn tạo nên sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức xã hội. Hơn 100 tổ chức, hội đoàn thể cùng 331 doanh nghiệp đã tham gia các sáng kiến giảm nhựa; hàng trăm chiến dịch truyền thông, lớp tập huấn và chương trình giáo dục cộng đồng đã tiếp cận gần 1,6 triệu lượt người dân.
Video tổng kết Dự án “Huế - Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam”
Trong lĩnh vực giáo dục, mô hình “Trường học giảm nhựa” được triển khai tại 190 trường học, góp phần hình thành tư duy sống xanh cho học sinh ngay từ sớm.
Phát biểu tham luận tại Hội thảo tổng kết, ông Nguyễn Vinh Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế cho biết thêm: Toàn ngành đã tổ chức 581 tiết học tích hợp, xây dựng 161 bài giảng điện tử, triển khai hàng trăm hoạt động môi trường với sự tham gia của hàng chục nghìn học sinh. Nhiều mô hình như “Ngôi nhà xanh”, “Đổi rác lấy quà”, câu lạc bộ môi trường hay kiểm toán rác thải học đường đã giúp học sinh trở thành những “đại sứ sống xanh”, chủ động lan tỏa tinh thần giảm nhựa đến gia đình và cộng đồng.
Song song với giáo dục, lĩnh vực du lịch cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Hàng trăm doanh nghiệp du lịch – dịch vụ đã tham gia cam kết giảm nhựa; nhiều tour du lịch giảm nhựa, điểm đến cộng đồng xanh và hệ thống trạm cấp nước miễn phí được triển khai nhằm hạn chế nhựa dùng một lần.
Phát biểu trực tuyến từ Hà Nội, Hilde Solbakken hoan nghênh những kết quả tích cực của Dự án và khẳng định ưu tiên của Na Uy trong việc giảm ô nhiễm biển, đặc biệt là ngăn ngừa rác thải nhựa rò rỉ ra đại dương. Bà nhấn mạnh: “Đây là một dự án đặc biệt bởi nguồn tài trợ đến trực tiếp từ người dân Na Uy. Năm 2020, chương trình truyền hình gây quỹ thường niên do đài truyền hình quốc gia Na Uy tổ chức đã huy động được hơn 25 triệu USD nhằm hỗ trợ các nỗ lực chống rác thải đại dương tại nhiều quốc gia Đông Nam Á. Dự án của WWF tại Huế đã nhận được 10% nguồn tài trợ này, và các kết quả đạt được đã nói lên tất cả. Đó là nhờ nỗ lực của WWF cùng sự quyết tâm và hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền, người dân thành phố Huế và các đối tác liên quan”.
Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại chương trình
Đánh giá cao sự hỗ trợ bền bỉ của WWF Na Uy, WWF-Việt Nam cùng các đối tác phát triển đã đồng hành với Việt Nam nói chung và Thành phố Huế nói riêng trong hành trình giảm nhựa, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ghi nhận sự tiên phong của Huế. Từ những sáng kiến nhỏ thay đổi hành vi tiêu dùng, đến việc huy động sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp, trường học và các tổ chức xã hội, Huế đã từng bước hình thành một mô hình đô thị giảm nhựa mang đậm bản sắc riêng: hài hòa giữa bảo tồn di sản, phát triển xanh và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đồng thời khẳng định đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của hợp tác quốc tế trong giải quyết các thách thức môi trường toàn cầu thông qua các hành động địa phương cụ thể và thiết thực.
Tiếp tục lan tỏa hình mẫu đô thị giảm nhựa của Việt Nam
Tại hội thảo, nhiều đại biểu đánh giá TVA không chỉ là một dự án môi trường đơn thuần, mà là hành trình thay đổi cách một đô thị vận hành, phát triển và ứng xử với môi trường.
Phát biểu tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Diệu Thúy cho biết: “Sau 5 năm triển khai, Dự án TVA không chỉ mang lại những kết quả cụ thể về giảm thiểu rác thải nhựa mà còn góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng, xây dựng nền tảng để Huế tiếp tục phát triển theo định hướng đô thị xanh và bền vững. Thành công của dự án là minh chứng cho sức mạnh hợp tác giữa chính quyền, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và người dân trong việc cùng nhau giải quyết thách thức ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm nhựa.”
Đại diện WWF-Việt Nam nhấn mạnh: “Dự án ‘Huế – Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam’ không chỉ là một dự án môi trường. Đây là hành trình của sự thay đổi — thay đổi trong nhận thức, trong hành động và trong cách chúng ta cùng nhau xây dựng tương lai của một đô thị Xanh – Sạch – Sáng.”
Chia sẻ các câu chuyện giảm nhựa, quản lý chất thải rắn bên lề hội thảo
Những kết quả đạt được đã góp phần quan trọng giúp Huế trở thành địa phương dẫn đầu cả nước về Bộ chỉ số đánh giá kết quả bảo vệ môi trường (PEPI) năm 2024; đạt danh hiệu Thành phố Du lịch Sạch ASEAN 2024 và mới đây tiếp tục được vinh danh là Thành phố Xanh quốc gia năm 2026.
Không chỉ vậy, Huế còn là một trong những địa phương tiên phong trong ứng dụng công nghệ vào quản lý chất thải với các giải pháp như AI giám sát hành vi đổ rác sai quy định, tích hợp điểm lưu chứa rác phân loại trên ứng dụng Hue-S và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý chất thải rắn toàn thành phố.
Ghi nhận và đánh giá cao những kết quả thiết thực mà Dự án TVA mang lại cho thành phố Huế, tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Huế Hoàng Hải Minh khẳng định trong thời gian tới, UBND TP. Huế cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương, doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng để đưa các sáng kiến giảm nhựa trở thành hoạt động thường xuyên, lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống và hình ảnh Huế thân thiện, phát triển xanh, bền vững và có trách nhiệm với môi trường.
Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại chương trình Hội thảo tổng kết Dự án "Huế - Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam"
Một dự án có thể khép lại về mặt thời gian, nhưng những giá trị mà TVA tạo ra sẽ tiếp tục được lan tỏa. Và trên hành trình phát triển xanh, bền vững ấy, Huế đang từng bước khẳng định vị thế không chỉ là đô thị giảm nhựa tiên phong của miền Trung, mà còn là hình mẫu truyền cảm hứng cho nhiều địa phương trên cả nước.